درمان فولیکول پوچ

فولیکول پوچ اصطلاحی است که گاهی برای چند وضعیت متفاوت، از جمله پیدا نشدن تخمک قابل بازیابی در IVF، به کار می‌رود.

درمان فولیکول پوچ به علت زمینه‌ای بستگی دارد و ممکن است شامل بررسی بیشتر، درمان اختلال تخمک‌گذاری یا بازبینی زمان‌بندی تریگر و فرایند برداشت تخمک باشد.

یک تجربه ناموفق به‌تنهایی به معنای ناباروری دائمی نیست و هیچ دارو یا مکملی درمان تضمینی این وضعیت محسوب نمی‌شود. لطفا دقایقی با ما همراه باشید!

 

 

فولیکول پوچ چیست و چه تفاوتی با تخمک نابالغ دارد؟

در واقع فولیکول تخمدان ساختاری کوچک و حاوی مایع در تخمدان است که تخمک درون آن رشد می‌کند.

در طول چرخه قاعدگی، معمولاً یکی از فولیکول‌ها رشد بیشتری پیدا می‌کند و در زمان تخمک‌گذاری، تخمک را آزاد می‌سازد.

تخمک سلول تولیدمثلی زن است که برای لقاح با اسپرم اهمیت دارد.

فولیکول و تخمک یک چیز نیستند؛ بنابراین مشاهده فولیکول در سونوگرافی لزوماً به معنای مشاهده مستقیم تخمک یا اطمینان از بلوغ آن نیست.

در سونوگرافی معمولی، پزشک اندازه و تعداد فولیکول‌ها و روند رشد آن‌ها را ارزیابی می‌کند؛ تخمک معمولاً به‌صورت مستقیم و قابل اتکا دیده نمی‌شود.

 

اصطلاح «فولیکول پوچ» تعریف واحدی ندارد و ممکن است به وضعیت‌های متفاوتی اشاره کند:

تفاوت فولیکول خالی، عدم تخمک‌گذاری و بارداری پوچ

بارداری پوچ یا Blighted Ovum به وضعیتی گفته می‌شود که پس از لانه‌گزینی، ساک بارداری تشکیل می‌شود، اما جنین قابل مشاهده شکل نمی‌گیرد یا رشد مورد انتظار را ندارد. این وضعیت مربوط به بارداری است، نه بررسی فولیکول پیش از لقاح.

سندرم فولیکول خالی (Empty Follicle Syndrome; EFS) اصطلاح تخصصی‌تری است که در IVF به کار می‌رود.

در این وضعیت، با وجود رشد ظاهراً مناسب فولیکول‌ها پس از تحریک تخمدان، هیچ تخمکی هنگام برداشت به دست نمی‌آید. تشخیص آن به ارزیابی دقیق فرایند درمان وابسته است و صرفاً با دیدن یک فولیکول در سونوگرافی انجام نمی‌شود [۲، ۳].

 

علت فولیکول پوچ چیست؟

علت واحدی برای تمام موارد وجود ندارد. گاهی مسئله به تخمک‌گذاری مربوط است، گاهی به بلوغ تخمک یا پاسخ تخمدان و در برخی موارد IVF نیز باید نحوه اجرای مراحل درمان بررسی شود.

1. سن و ذخیره تخمدان:

با افزایش سن، تعداد تخمک‌های باقی‌مانده در تخمدان کاهش می‌یابد و احتمال اختلالات کروموزومی در تخمک‌ها بیشتر می‌شود.

سن یکی از عوامل مهم پیش‌بینی‌کننده باروری است، اما به‌تنهایی توضیح‌دهنده هر مورد فولیکول خالی نیست.

آزمایش هورمون ضد مولر (AMH)، اندازه‌گیری FSH و استرادیول در ابتدای چرخه و شمارش فولیکول‌های آنترال با سونوگرافی می‌توانند در ارزیابی ذخیره تخمدان کمک‌کننده باشند.

بااین‌حال، ذخیره تخمدان با کیفیت تخمک یکسان نیست و نتیجه نامطلوب یک آزمایش نیز به معنای ناممکن بودن بارداری نیست.

این اطلاعات بیشتر برای پیش‌بینی پاسخ به تحریک تخمدان و برنامه‌ریزی درمان استفاده می‌شوند [۱].

 

2. اختلالات هورمونی و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک:

اختلال در عملکرد هورمون‌هایی مانند FSH و LH، مشکلات تیروئید، افزایش پرولاکتین در شرایط مرتبط و بعضی اختلالات متابولیک می‌توانند در روند تخمک‌گذاری نقش داشته باشند.

در سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، رشد فولیکول‌ها و تخمک‌گذاری ممکن است نامنظم باشد.

این وضعیت می‌تواند باعث شود فولیکول غالب به‌موقع شکل نگیرد یا تخمک‌گذاری اتفاق نیفتد.

بااین‌حال، PCOS مساوی با فولیکول پوچ نیست و وجود این سندرم به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که تخمک در فولیکول وجود ندارد.

در صورت نامنظم بودن قاعدگی، قطع قاعدگی یا وجود نشانه‌هایی مانند پرمویی، پزشک ممکن است بررسی‌های هورمونی هدفمند را پیشنهاد کند.

انتخاب آزمایش‌ها به علائم و سابقه فرد بستگی دارد [۱].

 

3. اختلال بلوغ تخمک و پاسخ تخمدان به تحریک:

گاهی فولیکول‌ها رشد می‌کنند، اما تخمک‌های به‌دست‌آمده نابالغ‌اند. در IVF، اندازه مناسب فولیکول به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که تخمک داخل آن به بلوغ لازم رسیده باشد.

پاسخ ضعیف تخمدان به داروهای تحریک نیز می‌تواند باعث شود تعداد تخمک‌های قابل برداشت کمتر از حد انتظار باشد.

این وضعیت با فولیکول خالی تفاوت دارد و باید بر اساس تعداد فولیکول‌ها، نتایج هورمونی، تعداد تخمک‌های بازیابی‌شده و مرحله بلوغ آن‌ها ارزیابی شود [۳، ۴].

 

4. زمان‌بندی تریگر و سندرم فولیکول خالی در IVF:

در IVF، تزریق تریگر برای تحریک مراحل نهایی بلوغ تخمک پیش از برداشت انجام می‌شود.

اگر دارو به‌درستی تزریق نشده باشد، مقدار کافی از آن به بدن نرسیده باشد یا زمان‌بندی تزریق و برداشت مناسب نباشد، ممکن است تخمک قابل بازیابی به دست نیاید.

در ادبیات پزشکی، میان موارد مرتبط با دریافت ناکافی یا اثر ناکافی تریگر و مواردی که با وجود شواهد کافی از دریافت تریگر هیچ تخمکی بازیابی نمی‌شود، تمایز گذاشته شده است.

معیارهای تشخیصی در مطالعات یکسان نبوده‌اند؛ بنابراین تشخیص سندرم واقعی نیازمند بررسی جزئیات چرخه درمان است [۲، ۳].

 

علائم و روش‌های تشخیص فولیکول پوچ

فولیکول پوچ معمولاً علامت اختصاصی ندارد. بسیاری از افراد هیچ نشانه متفاوتی احساس نمی‌کنند و موضوع هنگام بررسی ناباروری، پایش تخمک‌گذاری یا برداشت تخمک در IVF مطرح می‌شود.

درد یا تغییرات قاعدگی به‌تنهایی نشان نمی‌دهند که فولیکول خالی است؛ از سوی دیگر، رشد فولیکول در سونوگرافی نیز وجود تخمک بالغ را تضمین نمی‌کند.

 

سونوگرافی و آزمایش‌های موردنیاز برای درمان فولیکول پوچ

 

پزشک بر اساس شرایط فرد ممکن است از بررسی‌های زیر استفاده کند:

1.سونوگرافی واژینال:

برای شمارش و اندازه‌گیری فولیکول‌ها و ارزیابی رشد آن‌ها.

 

2. AMH و شمارش فولیکول‌های آنترال:

برای برآورد ذخیره تخمدان و کمک به برنامه‌ریزی تحریک تخمدان.

 

3.  FSH و استرادیول:

در شرایطی که ارزیابی عملکرد تخمدان یا اختلال قاعدگی لازم است.

 

4. TSH و پرولاکتین:

در صورت وجود نشانه‌ها یا سابقه‌ای که بررسی تیروئید یا پرولاکتین را توجیه کند؛ این آزمایش‌ها برای همه افراد ضروری نیستند.

 

5. بررسی نتایج IVF:

شامل نوع و زمان تزریق تریگر، نحوه مصرف دارو، زمان برداشت، تعداد فولیکول‌ها، نتایج هورمونی در صورت نیاز و تعداد و بلوغ تخمک‌های بازیابی‌شده.

 

اگر در یک چرخه IVF هیچ تخمکی به دست نیامده باشد، بازبینی پرونده درمان توسط متخصص ناباروری می‌تواند مفید باشد.

بررسی‌های بیشتر باید بر اساس یافته‌های واقعی صورت گیرد، نه با تکرار بی‌هدف آزمایش‌ها [۱، ۲].

 

درمان فولیکول پوچ چگونه انجام می‌شود؟

درمان فولیکول پوچ به علت آن بستگی دارد؛ یک داروی مشخص که برای همه افراد این مشکل را برطرف کند وجود ندارد.

گاهی پیگیری چرخه بعدی کافی است، گاهی باید اختلال تخمک‌گذاری درمان شود و در موارد IVF ممکن است بازبینی پروتکل تحریک، تزریق تریگر یا روند برداشت تخمک ضرورت داشته باشد.

 

 

چه زمانی برای پیگیری درمان فولیکول پوچ کافی است؟

اگر اصطلاح فولیکول پوچ پس از یک سونوگرافی یا یک چرخه درمانی مطرح شده باشد، نخست باید روشن شود که آیا واقعاً تخمکی وجود نداشته یا موضوع به عدم بلوغ یا عدم تخمک‌گذاری مربوط بوده است.

در بعضی شرایط، پزشک ممکن است رشد فولیکول‌ها را در چرخه بعدی بررسی کند یا شواهد قبلی را بازبینی کند.

این رویکرد به معنی نادیده گرفتن مشکل نیست؛ هدف آن جلوگیری از درمان غیرضروری و انتخاب اقدام متناسب با علت است.

اگر سن بالاتر باشد، قاعدگی نامنظم باشد یا سابقه بیماری مؤثر بر باروری وجود داشته باشد، بهتر است ارزیابی بدون تأخیر انجام شود [۱].

 

 

1. درمان اختلال تخمک‌گذاری:

اگر بررسی‌ها نشان دهند که مشکل اصلی تخمک‌گذاری نامنظم یا عدم تخمک‌گذاری است، درمان بر همان علت متمرکز می‌شود.

برای مثال، در برخی افراد مبتلا به PCOS، داروهای القای تخمک‌گذاری مانند لتروزول ممکن است با نظر پزشک استفاده شوند.

اگر اختلال تیروئید یا مشکل هورمونی دیگری وجود داشته باشد، رسیدگی به آن نیز ممکن است بخشی از برنامه درمانی باشد.

انتخاب دارو به سن، سابقه باروری، وضعیت هورمونی، سایر عوامل ناباروری و برنامه بارداری بستگی دارد.

هدف، کمک به تخمک‌گذاری مناسب است؛ نه پر کردن فولیکولی که در IVF واقعاً هیچ تخمکی از آن به دست نیامده است [۱، ۴].

 

2. درمان مشکل بلوغ تخمک یا پاسخ ضعیف تخمدان:

اگر تخمک‌ها نابالغ باشند یا تعداد تخمک‌های بازیابی‌شده کمتر از حد انتظار باشد، متخصص باید نتایج تحریک تخمدان و برداشت را بررسی کند. بسته به شرایط، گزینه‌های احتمالی عبارت‌اند از:

1. بازبینی مدت و شدت تحریک تخمدان
2. ارزیابی زمان مناسب بلوغ نهایی تخمک
3. بررسی نوع و زمان تزریق تریگر
4. تنظیم پروتکل چرخه بعدی با توجه به پاسخ قبلی
5. بررسی اینکه مسئله به تعداد تخمک‌ها، بلوغ آن‌ها یا مرحله دیگری از فرایند IVF مربوط بوده است.

این اقدامات برای همه افراد یکسان نیستند. حتی با تنظیم درمان نیز نمی‌توان تضمین کرد که تعداد یا کیفیت تخمک‌ها در چرخه بعدی بهتر خواهد شد [۳، ۴].

 

3. درمان فولیکول خالی در IVF:

اگر پس از تحریک تخمدان هیچ تخمکی بازیابی نشود، متخصص معمولاً جزئیات چرخه را بررسی می‌کند:

1. آیا داروی تریگر در زمان و روش تجویزشده مصرف شده است؟
2. آیا شواهد کافی از اثر هورمونی تریگر وجود دارد یا بررسی آن لازم است؟
3. آیا فاصله زمانی تزریق تا برداشت با پروتکل مرکز درمانی مطابقت داشته است؟
4. آیا هنگام برداشت، نمونه‌گیری و بررسی مایع فولیکول به‌درستی انجام شده است؟
5. آیا شواهدی وجود دارد که مسئله به اختلال بلوغ تخمک یا پاسخ تخمدان مربوط باشد؟

در برخی شرایط، متخصص ممکن است در چرخه بعدی زمان‌بندی یا روش تریگر را تغییر دهد، نحوه اجرای آن را دقیق‌تر بررسی کند یا پروتکل تحریک را بازنگری کند.

بااین‌حال، درمان استاندارد و تضمین‌شده‌ای برای تمام موارد سندرم واقعی فولیکول خالی وجود ندارد و شواهد مربوط به پیش‌آگهی و بهترین درمان هنوز محدود است [۲، ۳].

 

 

تفاوت درمان در بارداری طبیعی، IUI و IVF

1. بارداری طبیعی:

تمرکز بر تشخیص تخمک‌گذاری، بررسی عوامل هورمونی و ارزیابی سایر عوامل مؤثر بر باروری است. اگر تخمک‌گذاری منظم باشد، اصطلاح فولیکول پوچ به‌تنهایی دلیل کافی برای شروع دارو نیست.

 

2. تلقیح داخل رحمی (IUI):

ابتدا باید تخمک‌گذاری و زمان مناسب تلقیح مشخص شود.

داروهای تحریک تخمدان ممکن است در برخی چرخه‌ها استفاده شوند، اما تعداد فولیکول‌ها باید برای کاهش خطر بارداری چندقلویی و تحریک بیش‌ازحد تخمدان پایش شود.

3. لقاح آزمایشگاهی (IVF):

هدف، رشد چند فولیکول و بازیابی تخمک‌ها برای لقاح در آزمایشگاه است.

تعداد و بلوغ تخمک‌ها، پاسخ به داروها و مراحل تریگر و برداشت به‌صورت اختصاصی بررسی می‌شوند.

در هر سه روش، تصمیم نهایی باید بر اساس شرایط هر دو نفر، سن، مدت تلاش برای بارداری، سابقه درمان و نتایج آزمایش‌ها گرفته شود [۱، ۴].

 

 

آیا فولیکول پوچ با دارو درمان می‌شود؟

پاسخ به این پرسش به نوع مشکل بستگی دارد. داروهای باروری کاربردهای متفاوتی دارند و نباید همه آن‌ها را «داروی درمان فولیکول پوچ» دانست.

 

گروه دارویی	کاربرد کلی	نکته مهم
داروهای خوراکی القای تخمک‌گذاری، مانند لتروزول	کمک به تخمک‌گذاری در برخی اختلالات، از جمله PCOS	برای همه علت‌های فولیکول خالی کاربرد ندارند.
گنادوتروپین‌ها	تحریک رشد فولیکول‌ها در شرایط انتخاب‌شده	نیازمند پایش سونوگرافی و گاهی آزمایش خون هستند.
داروهای تریگر	تحریک بلوغ نهایی تخمک پیش از برداشت یا تخمک‌گذاری	نوع، زمان و روش مصرف باید مطابق دستور مرکز درمانی باشد.
سایر داروهای پروتکل IVF	تنظیم پاسخ تخمدان و کنترل زمان‌بندی مراحل درمان	انتخاب آن‌ها به پروتکل و وضعیت بیمار بستگی دارد.

 

استفاده از داروهای هورمونی بدون ارزیابی و پایش مناسب می‌تواند خطر بارداری چندقلویی و سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان (OHSS) را افزایش دهد.

در OHSS، تخمدان‌ها بزرگ می‌شوند و ممکن است تجمع مایع، درد شکم، تهوع و در موارد شدید، مشکلات جدی‌تری ایجاد شود [۴، ۵].

به همین دلیل، مصرف خودسرانه دارو، تغییر دوز، تکرار تزریق تریگر یا استفاده از داروهای باقی‌مانده از چرخه قبلی توصیه نمی‌شود.

 

---

 

---

آیا بعد از فولیکول پوچ امکان بارداری وجود دارد؟

بله، در بسیاری از شرایط امکان بارداری همچنان وجود دارد؛ اما میزان احتمال آن را نمی‌توان فقط بر اساس عبارت «فولیکول پوچ» تعیین کرد.

عوامل مهم عبارت‌اند از:

1. سن و وضعیت ذخیره تخمدان؛
2. منظم بودن تخمک‌گذاری و بلوغ تخمک‌ها؛
3. وضعیت لوله‌های رحمی و رحم؛
4. کیفیت و تعداد اسپرم؛
5. علت نتیجه ناموفق قبلی؛
6. پاسخ به درمان‌های باروری و شرایط اختصاصی چرخه بعدی.

اگر یک چرخه IVF بدون بازیابی تخمک به پایان رسیده باشد، این اتفاق به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که تمام چرخه‌های بعدی نیز همین نتیجه را خواهند داشت.

در مقابل، بدون بررسی پرونده نیز نمی‌توان فرض کرد که مشکل حتماً تکرار نمی‌شود.

برای ارزیابی احتمال بارداری پس از فولیکول پوچ، بهتر است نتایج آزمایش‌ها و سابقه درمان به‌صورت فردی بررسی شوند.

ارزیابی هم‌زمان عوامل زنانه و مردانه نیز اهمیت دارد [۱، ۲].

 

جدول مقایسه انواع مشکلات فولیکول و تخمک

وضعیت	تعریف	روش تشخیص	رویکرد کلی
فولیکول خالی یا بدون تخمک قابل بازیابی	هنگام برداشت، تخمکی در نمونه به دست نمی‌آید.	بررسی فرایند برداشت و نمونه‌های IVF	بررسی علت و تصمیم‌گیری درباره چرخه بعدی
تخمک نابالغ	تخمک وجود دارد، اما به بلوغ لازم نرسیده است.	ارزیابی تخمک در آزمایشگاه IVF	بازبینی تحریک و زمان‌بندی بلوغ نهایی
عدم تخمک‌گذاری	تخمک از فولیکول آزاد نمی‌شود.	بررسی سابقه قاعدگی و ارزیابی هدفمند هورمونی یا سونوگرافیک	درمان علت اختلال تخمک‌گذاری در صورت نیاز
اختلال رشد فولیکول	فولیکول به رشد مورد انتظار نمی‌رسد یا پاسخ تخمدان مناسب نیست.	سونوگرافی‌های پی‌درپی و بررسی نتایج درمان	بررسی علت و تنظیم برنامه درمانی
بارداری پوچ	ساک بارداری تشکیل شده، اما جنین قابل مشاهده شکل نگرفته یا رشد مورد انتظار را ندارد.	سونوگرافی بارداری با رعایت معیارهای تشخیصی	پیگیری یا مدیریت بارداری بر اساس تشخیص پزشک

نکته: اصطلاح فولیکول پوچ در گفتار روزمره ممکن است برای وضعیت‌های متفاوتی به کار برود. این جدول جایگزین تشخیص پزشکی نیست و هر وضعیت معیارهای اختصاصی خود را دارد.

 

جدول علت‌های احتمالی و گزینه‌های درمانی

علت یا وضعیت احتمالی	بررسی معمول	گزینه‌هایی که پزشک ممکن است در نظر بگیرد
اختلال تخمک‌گذاری	سابقه قاعدگی و بررسی‌های هورمونی متناسب با علائم	درمان علت زمینه‌ای یا القای تخمک‌گذاری
PCOS همراه با عدم تخمک‌گذاری	سابقه بالینی، بررسی هورمونی و متابولیک بر اساس نیاز	اصلاح سبک زندگی و درمان دارویی متناسب با شرایط
ذخیره تخمدان پایین یا پاسخ ضعیف	AMH، شمارش فولیکول‌های آنترال و بررسی سابقه تحریک	مشاوره درباره پاسخ مورد انتظار و تنظیم پروتکل
تخمک‌های نابالغ	بررسی مرحله بلوغ تخمک‌های بازیابی‌شده و روند تحریک	بازبینی زمان‌بندی و مراحل بلوغ نهایی
مشکل در تجویز یا دریافت تریگر	مرور زمان و روش تزریق و بررسی هورمونی در صورت نیاز	اصلاح روند تجویز و نظارت در چرخه بعدی
سندرم مشکوک فولیکول خالی در IVF	مرور کامل چرخه، نتایج برداشت و شواهد اثر تریگر	ارزیابی مجدد تشخیص و بررسی گزینه‌های چرخه بعدی
علت نامشخص	مرور یافته‌های موجود و بررسی هدفمند عوامل مرتبط	تصمیم‌گیری فردی و پرهیز از درمان‌های اثبات‌نشده

این جدول گزینه‌های احتمالی را نشان می‌دهد، نه نسخه درمانی. ممکن است علت مشکل در یک فرد مشخص نباشد یا بیش از یک عامل در نتیجه درمان نقش داشته باشد [۱، ۲، ۴].

 

---

چه زمانی باید برای درمان فولیکول پوج به پزشک مراجعه کرد؟

اگر در سونوگرافی به شما گفته شده فولیکول پوچ دارید، یا در چرخه IVF تخمکی به دست نیامده است،

بهتر است گزارش سونوگرافی و نتایج درمان را با متخصص زنان یا ناباروری مرور کنید.

در صورت تکرار نتیجه ناموفق، نامشخص بودن تشخیص یا نگرانی درباره ذخیره تخمدان، دریافت نظر دوم از متخصص باروری نیز می‌تواند منطقی باشد.

 

 

چه علائمی به ارزیابی فوری نیاز دارند؟

پس از تحریک تخمدان یا درمان ناباروری، در صورت بروز هر یک از علائم زیر باید اقدام پزشکی مناسب انجام شود:

• درد شدید یا رو به افزایش شکم و لگن؛
• تنگی نفس یا درد قفسه سینه؛
• غش یا احساس نزدیک بودن به غش؛
• خونریزی شدید واژینال؛
• استفراغ مداوم، تشنگی شدید یا کاهش محسوس ادرار؛
• تورم قابل توجه شکم یا بدتر شدن سریع وضعیت عمومی.

درد شدید، تنگی نفس، غش یا علائم کم‌آبی شدید نیازمند مراجعه فوری به اورژانس هستند.

این نشانه‌ها ممکن است به عوارضی مانند تحریک بیش‌ازحد تخمدان یا مشکلات دیگری مربوط باشند و نباید صرفاً به فولیکول پوچ نسبت داده شوند [۵، ۸].

 

 

چه زمانی ارزیابی ناباروری توصیه می‌شود؟

• اگر سن زن کمتر از ۳۵ سال باشد، معمولاً پس از ۱۲ ماه رابطه منظم بدون جلوگیری و بدون بارداری، ارزیابی ناباروری توصیه می‌شود.
• از ۳۵ سالگی به بعد، ارزیابی پس از ۶ ماه تلاش ناموفق توصیه می‌شود.
• پس از ۴۰ سالگی، ارزیابی زودتر ممکن است مناسب باشد.
• در صورت قاعدگی نامنظم یا قطع قاعدگی، سابقه بیماری‌های مؤثر بر باروری یا عوامل خطر شناخته‌شده، بررسی نباید لزوماً تا پایان این مدت به تعویق بیفتد.

ارزیابی زوجین بهتر است هم‌زمان انجام شود و در صورت وجود شریک تولیدکننده اسپرم، بررسی آن نیز بخشی از ارزیابی اولیه باشد [۱].

 

 

---

بهترین مرکز ناباروری در اصفهان کجاست؟

اگر بدنبال راهنمای انتخاب بهترین مرکز ناباروری در اصفهان می‌گردید، هدف شما پیدا کردن یک مرکز برای دریافت مشاوره تخصصی و بررسی مشکلات باروری است،

در اصفهان مراکز درمان ناباروری بسیاری وجود دارد. کلینیک مهرنوش مطیعی در اصفهان می‌تواند یکی از گزینه‌های مراجعه باشد.

این مجموعه با تمرکز بر مشاوره و درمان ناباروری، مشکلات باروری زنان و مردان، اصلاح سبک زندگی و برخی روش‌های مکمل مانند اوریکولوتراپی، رفلکسولوژی و ماساژ باروری بطور کاملا تخصصی، به زوج‌ها در مسیر بررسی و پیگیری ناباروری کمک می‌کند.

این مجموعه با کادر متخصصی که دارد، معتقداست که درمان ناباروری بدون خوردن حتی یک عدد قرص دارویی امکان‌پذیر است.

برای دریافت مشاوره و تعیین وقت می‌توانید از طریق صفحه نوبت‌دهی اقدام کنید. تجربه مراجعینی که برای درمان ناباروری به کلینیک مراجعه کردند را از نزدیک ببینید.

همچنین می‌توانید برای دیدن تجربه واقعی افرادی که این مسیر را طی کرده‌اند، سری به صفحه اینستاگرام بزنید و هایلایت ‌ها را ببینید. آنجا تجربه مراجعان را از زبان خودشان می‌شنوید.

◎

صفحه اینستاگرام مهرنوش مطیعی

---